Theo khảo sát của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia năm 2024, có tới 95,54% người dùng điện thoại tại Việt Nam bị làm phiền bởi cuộc gọi rác. Trong 10 tháng đầu năm 2024, Tổng đài 156/5656 của Bộ Thông tin và Truyền thông đã ghi nhận gần 850.000 lượt phản ánh, trong đó 52% là về cuộc gọi rác.
Nếu bạn đang tìm cách thoát khỏi những cuộc gọi làm phiền này, bài viết sẽ hướng dẫn 8 cách chặn cuộc gọi rác từ cơ bản đến nâng cao: đăng ký DNC, báo cáo VNCERT, chặn từ nhà mạng (Viettel, MobiFone, VinaPhone, Vietnamobile), sử dụng tính năng có sẵn trên iPhone/Android, và ứng dụng bên thứ 3.
Cuộc gọi rác là gì? Dấu hiệu nhận biết
Theo Nghị định 91/2020/NĐ-CP, cuộc gọi rác là gọi điện thoại quảng cáo mà không được sự đồng ý trước của người sử dụng, hoặc gọi điện thoại quảng cáo vi phạm các quy định về gọi điện thoại quảng cáo.
Cuộc gọi rác thường được phân loại thành:
- Cuộc gọi quảng cáo dịch vụ (bất động sản, tín dụng, bảo hiểm, du lịch)
- Cuộc gọi mời chào đầu tư (chứng khoán, tiền ảo)
- Cuộc gọi lừa đảo (giả mạo công an, ngân hàng, cơ quan nhà nước)
- Cuộc gọi nháy máy làm phiền
5 dấu hiệu nhận biết cuộc gọi rác:
- Số điện thoại lạ – không có trong danh bạ của bạn
- Gọi vào giờ không phù hợp – ngoài khung giờ 8h-17h
- Nội dung mời chào dịch vụ ngay khi nghe máy
- Yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân (CCCD, số tài khoản)
- Giọng nói tự động (robocall) hoặc giọng gấp gáp, thúc giục
Theo thống kê của Cục An toàn thông tin, trong số các cuộc gọi rác được báo cáo: 25% là cuộc gọi nháy máy, 20% liên quan đến đòi nợ/tín dụng, 20% quảng cáo du lịch/BĐS, 15% lừa đảo, và 5% mời chào cờ bạc online.
Tại sao bạn nhận được nhiều cuộc gọi rác?
Có nhiều nguyên nhân khiến số điện thoại của bạn bị “nhắm mục tiêu”:
- Thông tin cá nhân bị lộ/bán: Số điện thoại có thể bị mua bán trên các diễn đàn chợ đen
- Đăng ký dịch vụ online không uy tín: Website, app thu thập SĐT không bảo mật
- Chia sẻ SĐT công khai: Đăng trên mạng xã hội, forum, website cá nhân
- Tham gia khảo sát, bốc thăm trúng thưởng: Thông tin được thu thập và sử dụng sai mục đích
- SIM kèm dịch vụ quảng cáo: Một số gói cước có sẵn dịch vụ quảng cáo
Tips bảo vệ số điện thoại:
- Hạn chế chia sẻ SĐT chính trên mạng xã hội
- Dùng SĐT phụ cho đăng ký dịch vụ online
- Kiểm tra chính sách bảo mật trước khi cung cấp SĐT
- Không nhấn vào link lạ trong tin nhắn
8 Cách chặn cuộc gọi rác hiệu quả
Cách 1: Đăng ký Danh sách không quảng cáo (DNC) qua 5656
Cục An toàn thông tin (Bộ TT&TT) đã triển khai hệ thống quản lý Danh sách không quảng cáo (Do Not Call – DNC), cho phép mọi thuê bao đăng ký không nhận cuộc gọi và tin nhắn quảng cáo.
Cách đăng ký qua tin nhắn (miễn phí):
- Không nhận cuộc gọi quảng cáo: Soạn DK DNC V gửi 5656
- Không nhận tin nhắn quảng cáo: Soạn DK DNC S gửi 5656
- Không nhận cả hai: Soạn DK DNC gửi 5656
Cách đăng ký qua website:
- Truy cập khongquangcao.ais.gov.vn
- Nhập số điện thoại tại mục “Quản lý danh sách không quảng cáo”
- Nhấn Đăng ký và nhập mã OTP được gửi về điện thoại
Ưu điểm: Miễn phí, chính thức từ cơ quan nhà nước, hiệu quả với quảng cáo từ doanh nghiệp hợp pháp.
Hạn chế: Không chặn được cuộc gọi từ sim rác cá nhân hoặc cuộc gọi lừa đảo – do các đối tượng này không tuân thủ quy định.( Hiện đã dừng hoạt động)
Cách 2: Báo cáo qua cổng VNCERT (chongthurac.vn)
VNCERT (Trung tâm ứng cứu khẩn cấp không gian mạng Việt Nam) là cổng thông tin chính thức để phản ánh và báo cáo số điện thoại phát tán cuộc gọi rác, tin nhắn rác.
Cách báo cáo qua website:
- Truy cập chongthurac.vn
- Chọn “Phản ánh tin nhắn rác, cuộc gọi rác”
- Điền thông tin: Loại phản ánh, Số điện thoại spam, SĐT của bạn, Nội dung
- Upload bằng chứng (hình ảnh, ghi âm) nếu có
- Nhấn “Phản ánh” và xác nhận OTP
Cách báo cáo qua tin nhắn (miễn phí):
- Phản ánh cuộc gọi rác: Soạn V [SĐT spam] [Nội dung] gửi 156 hoặc 5656
- Phản ánh tin nhắn rác: Soạn S [SĐT spam] [Nội dung] gửi 156 hoặc 5656
Ví dụ: V 0912345678 Gọi mời mua BĐS gửi 5656
Cách 3: Chặn từ nhà mạng Viettel, MobiFone, VinaPhone, Vietnamobile
Mỗi nhà mạng đều cung cấp cú pháp tin nhắn để chặn tin nhắn và cuộc gọi quảng cáo từ chính nhà mạng đó.
| Nhà mạng | Mục đích | Cú pháp | Gửi đến |
|---|---|---|---|
| Viettel | Chặn tất cả QC | TC | 199 |
| Viettel | Chặn QC thẻ cào | TC1 | 199 |
| Viettel | Chặn QC dịch vụ | TC2 | 199 |
| Viettel | Chặn trúng thưởng | TC3 | 199 |
| Viettel | Hủy Viettel++ | HUY | 9000 |
| MobiFone | Chặn QC | TC | 9214 |
| VinaPhone | Chặn QC | TC | 18001091 |
| Vietnamobile | Chặn QC | TCQC | 123 |
| Vietnamobile | Hủy dịch vụ | HUY | 2230 |
Lưu ý:
- Tất cả cú pháp trên đều miễn phí
- Sau khi đăng ký, bạn sẽ không nhận được thông báo khuyến mãi nạp thẻ từ nhà mạng
- Một số tin nhắn quan trọng (thiên tai, nhân đạo) vẫn được gửi đến
Cách 4: Chặn cuộc gọi rác trên iPhone
4.1. Chặn số điện thoại cụ thể:
- Mở ứng dụng Điện thoại > chọn tab Gần đây
- Nhấn biểu tượng (i) bên cạnh số cần chặn
- Cuộn xuống và chọn Chặn người gọi này
- Xác nhận bằng cách nhấn Chặn liên hệ
4.2. Bật Silence Unknown Callers (iOS 13+):
- Vào Cài đặt > Điện thoại
- Bật Tắt tiếng cuộc gọi không xác định (Silence Unknown Callers)
Tính năng này sẽ tự động chuyển cuộc gọi từ số lạ vào hộp thư thoại. Lưu ý: Hãy lưu đầy đủ số quan trọng (shipper, bác sĩ…) vào danh bạ để không bỏ lỡ cuộc gọi.
4.3. Screen Unknown Callers (iOS 18):
Trên iOS 18, theo Apple Support, vào Settings > Apps > Phone > Screen Unknown Callers với 3 tùy chọn:
- Never: Cuộc gọi số lạ đổ chuông bình thường
- Ask Reason for Calling: Người gọi được hỏi lý do trước khi điện thoại đổ chuông
- Silence: Tự động tắt tiếng và chuyển vào hộp thư thoại
4.4. Bật Call Blocking & Identification:
- Vào Cài đặt > Điện thoại > Chặn cuộc gọi & ID
- Bật các ứng dụng chặn cuộc gọi đã cài đặt (như Truecaller)
4.5. Lọc tin nhắn từ người gửi không xác định:
Vào Cài đặt > Tin nhắn và bật Lọc người gửi không xác định. Tin nhắn từ số lạ sẽ được chuyển vào tab riêng.
Cách 5: Chặn cuộc gọi rác trên Android
5.1. Chặn số điện thoại cụ thể:
- Mở ứng dụng Điện thoại > tab Gần đây
- Nhấn giữ số cần chặn
- Chọn Chặn/Báo cáo spam
5.2. Bật Caller ID & Spam Protection (Google):
- Mở ứng dụng Điện thoại
- Nhấn 3 chấm > Cài đặt > ID người gọi & spam
- Bật Xem ID người gọi và spam
- Bật Lọc cuộc gọi spam
5.3. Samsung Smart Call (riêng Samsung):
Điện thoại Samsung có thêm tính năng Smart Call, hợp tác với Hiya – công ty Mỹ chuyên về nhận diện spam. Vào Điện thoại > 3 chấm > Cài đặt > ID người gọi và bảo vệ spam để bật tính năng này.
5.4. Bật chống tin nhắn rác (Android 12+):
- Mở ứng dụng Tin nhắn
- Nhấn 3 chấm > Cài đặt > Chống tin nhắn rác
- Bật tính năng này lên
Cách 6: Sử dụng ứng dụng chặn cuộc gọi bên thứ 3
Nếu tính năng có sẵn trên điện thoại chưa đủ hiệu quả, bạn có thể cài thêm ứng dụng chặn cuộc gọi:
| Ứng dụng | Nền tảng | Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|---|---|
| Truecaller | iOS, Android | Database lớn nhất, nhận diện tốt | Yêu cầu quyền truy cập danh bạ |
| Hiya | iOS, Android | Đối tác Samsung, bảo mật tốt | Database nhỏ hơn Truecaller |
| Whoscall | iOS, Android | Tốt cho VN, có offline database | Có quảng cáo ở bản miễn phí |
| Should I Answer | Android | Open source, không thu thập data | Chỉ có trên Android |
Hướng dẫn cài Truecaller trên iPhone:
- Tải Truecaller từ App Store
- Đăng ký tài khoản (có thể dùng Google/Facebook)
- Vào Cài đặt > Điện thoại > Chặn cuộc gọi & ID
- Bật các tùy chọn có tên “Truecaller”
Lưu ý về bảo mật: Theo chuyên gia công nghệ Đoàn Hoàng Sơn (VnExpress), các ứng dụng như Truecaller yêu cầu quyền truy cập danh bạ, lịch sử cuộc gọi để xây dựng database. Nếu lo ngại về bảo mật, bạn nên:
- Chọn ứng dụng từ nhà phát triển uy tín
- Không chia sẻ tên cá nhân trong cài đặt app
- Cân nhắc sử dụng tính năng built-in của điện thoại thay vì app bên thứ 3
Cách 7: Bật chế độ Không làm phiền (Tạm thời)
Khi cần tập trung hoặc nghỉ ngơi, bạn có thể bật chế độ Không làm phiền để tạm thời chặn cuộc gọi từ số lạ.
Trên iPhone:
- Vào Cài đặt > Tập trung > Không làm phiền
- Thiết lập ngoại lệ: Cho phép cuộc gọi từ Danh bạ hoặc Mục ưa thích
Trên Android:
- Vào Cài đặt > Âm thanh > Không làm phiền
- Cấu hình ngoại lệ: Cho phép cuộc gọi từ Danh bạ, Cuộc gọi lặp lại
Khi nào nên dùng: Họp quan trọng, nghỉ ngơi, tập trung làm việc, xem phim…
Cách 8: Phản ánh đến cơ quan chức năng
Nếu bị quấy rối nghiêm trọng hoặc bị lừa đảo, bạn cần báo cáo đến cơ quan chức năng.
Khi nào cần báo cơ quan chức năng:
- Cuộc gọi lừa đảo, đe dọa
- Bị quấy rối liên tục dù đã chặn
- Bị mất tiền do lừa đảo
Cách phản ánh:
- Hotline Bộ TT&TT: 156
- Đầu số SMS: 5656
- Website: chongthurac.vn
- Công an địa phương: Nếu bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Mức xử phạt theo Nghị định 91/2020/NĐ-CP:
- Gọi QC khi chưa được đồng ý: 5-10 triệu đồng
- Gọi QC hơn 1 lần/24h: 20-30 triệu đồng
- Gọi QC ngoài khung giờ 8h-17h: 20-30 triệu đồng
- Gửi QC đến số trong Danh sách DNC: 80-100 triệu đồng
- Mức phạt cao nhất: 170 triệu đồng và có thể bị thu hồi số điện thoại
Bảng so sánh các cách chặn cuộc gọi rác
| Phương pháp | Độ khó | Hiệu quả | Chi phí | Phù hợp cho |
|---|---|---|---|---|
| DNC (5656) | Dễ | Trung bình | Miễn phí | Mọi người |
| VNCERT | Dễ | Trung bình | Miễn phí | Khi bị spam cụ thể |
| Nhà mạng | Dễ | Trung bình | Miễn phí | Thuê bao chính hãng |
| iPhone built-in | Trung bình | Cao | Miễn phí | Người dùng iPhone |
| Android built-in | Trung bình | Cao | Miễn phí | Người dùng Android |
| App bên thứ 3 | Trung bình | Cao | Miễn phí/Trả phí | Ai cần nhận diện spam |
| Không làm phiền | Dễ | Thấp | Miễn phí | Sử dụng tạm thời |
| Báo cơ quan | Trung bình | Cao (dài hạn) | Miễn phí | Bị lừa đảo/quấy rối |
Ai nên dùng cách nào?
- Người dùng cơ bản: Đăng ký DNC (5656) + Chặn từ nhà mạng
- Người dùng iPhone: DNC + Silence Unknown Callers + Truecaller (nếu cần)
- Người dùng Android: DNC + Caller ID & Spam Protection
- Người dùng Samsung: DNC + Smart Call (Hiya)
- Bị spam từ 1 số cụ thể: Chặn trực tiếp số đó + Báo cáo VNCERT
- Bị lừa đảo: Báo cơ quan chức năng + VNCERT ngay lập tức
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Đăng ký DNC có mất phí không?
Hoàn toàn miễn phí. Bạn chỉ cần soạn DK DNC gửi 5656 là được.
Chặn cuộc gọi rác có chặn nhầm cuộc gọi quan trọng không?
Có thể. Nếu bạn bật Silence Unknown Callers hoặc dùng app bên thứ 3, những cuộc gọi từ số không có trong danh bạ (như shipper, bác sĩ mới) có thể bị chặn hoặc chuyển vào hộp thư thoại. Hãy lưu đầy đủ số quan trọng vào danh bạ.
Truecaller có an toàn không?
Truecaller yêu cầu quyền truy cập danh bạ để xây dựng cơ sở dữ liệu nhận diện spam. Nếu bạn lo ngại về bảo mật, có thể ưu tiên sử dụng tính năng built-in của iPhone hoặc Android thay vì app bên thứ 3.
Sau khi đăng ký DNC vẫn nhận cuộc gọi rác?
DNC chỉ chặn được quảng cáo từ doanh nghiệp hợp pháp đã đăng ký với nhà mạng. Cuộc gọi từ sim rác cá nhân, đối tượng lừa đảo sẽ không bị ảnh hưởng bởi DNC vì họ không tuân thủ quy định.
Cách nào hiệu quả nhất?
Không có cách nào hiệu quả 100%. Khuyến nghị: Kết hợp nhiều cách – Đăng ký DNC + Bật tính năng built-in trên điện thoại + Cài app bên thứ 3 (nếu cần nhận diện spam tốt hơn).
Có cách nào chặn 100% cuộc gọi rác không?
Không có cách nào chặn 100% vì đối tượng spam liên tục thay đổi số điện thoại. Trong 7 tháng đầu năm 2024, cơ quan chức năng đã chặn 394.000 thuê bao nghi ngờ spam, nhưng các đối tượng vẫn tiếp tục sử dụng sim mới.
Kết luận
Cuộc gọi rác là vấn nạn ảnh hưởng đến hơn 95% người dùng điện thoại tại Việt Nam. Bài viết đã hướng dẫn 8 cách chặn cuộc gọi rác từ cơ bản đến nâng cao, phù hợp với mọi đối tượng người dùng.
Bước đầu tiên bạn nên làm ngay: Soạn DK DNC gửi 5656 để đăng ký vào Danh sách không quảng cáo – hoàn toàn miễn phí và hiệu quả với quảng cáo từ doanh nghiệp hợp pháp.
Nếu bạn cần hỗ trợ cài đặt các tính năng chặn cuộc gọi trên iPhone hoặc Mac, hãy ghé thăm MacOne.vn để được tư vấn miễn phí.
